ህዝቢ ኤርትራ፡ በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ!
ህዝቢ ኤርትራ፡ በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ! ኣብ ኣእሙረይ ብዙሕ ሓሳባት ይመጸኒ እሞ ምጥርናፉ ከኣ ይስእን። እዚ’ሞ እንታይ ዘገርም ኮይኑ ዘይ ንኹላትና ኢዩ ትብሉ ትኾኑ ገሌኹም፡ ሓቁ እኮ ኢዩ ኣነ ውን ብፍላይ ኣብ ከምዚ ጽምዋ
![](https://archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/04/Isaias_snake_1-e1428544588963.jpg)
ህዝቢ ኤርትራ፡ በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ!
ኣብ ኣእሙረይ ብዙሕ ሓሳባት ይመጸኒ እሞ ምጥርናፉ ከኣ ይስእን። እዚ’ሞ እንታይ ዘገርም ኮይኑ ዘይ ንኹላትና ኢዩ ትብሉ ትኾኑ ገሌኹም፡ ሓቁ እኮ ኢዩ ኣነ ውን ብፍላይ ኣብ ከምዚ ጽምዋ ዓይነት ወይ ውን ንበይነይ ጎቦ ኣብ ዝኾንኩሉ ኣዝዩ ብዙሕ ሓሳባት ይመጸኒ እሞ ከመይ ጌረ ኣብ ወረቐት ጠርኒፈ ከምዘቐምጦ’ዩ ሕርብት ዝብለኒ ትብሉ ትኾኑ። ጽቡቕ ኣለኹም ንዓይ ውን ከምኡ ኢዩ ጸገመይ። ኢቲ ዝመጸኩም ሓሳባት ከ ብዛዕባ ምንታይ ኮን ይኸውን ምናልባት ከምዚ ናተይ እንተኾይኑ እቲ ዝተዋህበኩም ርእሲስ ዝበዝሕ ግዜ ኣብ ምሕሳብ ብዛዕባ እታ 24 ዓመተ ልደታ እተብዕል ኣብ ውሽጢ እዚ ክንድዚ ዝኣክል ግዝያት ድማ ቅንጣብ ውን ትኹን ትርአን ሱር በተኻዊ ለውጢ ተምጽእን ሓንቲ ፕሮጀክት ክትሃንጽ ዘይክኣለት ሃገርና ኤርትራ ብዛዕባ ጽቡቕ መጻኢኣ ኣብ ምሕሳብን ምስራሕን ኢኹም ተሕልፍዎ ማለት’ዩ።
ከምቲ ጅግና፡ ውፍይ፡ መስራቲ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ሚኒስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ “ኣብ ኤርትራ ልዕልና ሕጊ ነጊሱ ብቅዋም እትምራሕ ሃገር ምህናጽ ካልኦት ስለዝበልዎ ዘይኮና ንብሎን ነተግብሮን ሲ ናትና ውራይ ስለዝኾነ ኢዩ” ዝበሎ ኣነ ድማ እንታይ እሞ ካልእ ውራይ ኣለኒ ኮይኑ ኣብዚ ሃገር ንምድሓን ተብተብ ኣብ ዝብሃለሉ ዘሎ ግዜ ካልእ ክሓስብ።
ብ ጣዕሚ እየ ዘመስግነኩም ነቶም ድሓን ኣጆኻ ውራይና ድኣ ዳርጋ ኣኺሉ እንድዩ፡ ብሓደ ኮይና ኣብ ባሕቲ መስከረም ንጽምብለሉ ግዜ እኮ ጽባሕ እዩ ፡ ረሲዕናልካ ከኣ’ባ ኣይሰማዕካን ዲኻ ነቲ መምልኢ ባንክታት ዓለም ኮይኑ ዝጸንሐ ትካል ወርቂ ብሻን መኽዘን መሐለዊ ስልጣን ህግደፍ ዝኾነ ኣጽዋርን ክብተን ትብሉኒ ዘለኹም። ኣብ ማእከል ኣስመራ ውን እኮ ክንደይ ስርሒታት ይትግበር ከምዘሎ እሰምዕ ኢየ። ንኣብነት ኣብ’ቲ ሰለይቲ ህግደፍ ሻሂ እንዳ ሰተዩ ክሕልውዎ ዝውዕሉ ጎደናታት ኣስመራ ውን እኮ ንገበናት ኢሳይያስን ገበን መኻፍልቱን ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝኾኑ ዘቃልዕ ወረቓቕቲ ተጠቒዑ ከምዝውዕል ውን ይከታተል ኢየ። ክገርመኩም መብዛሕትኡ ግዜ ኣይምሸጥን እየ፡ እዚ ዜና’ዚ ምስ ሰማዕኩ ግና ጸጉረይ ባዕሉ እዩ ዝምሸጥ። ሕጂ ኣጸቢቐ ዘረጋገጽክዎ እንተሎ ሰራውር ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ኣምዑት ህግደፍ ኣትዩ ይብትብቶ ከምዘሎን ህግደፍ መዓልቲ ሞቶም ኣብ ምጽብጻብ ይውዕሉ ከምዘለውን ኢዩ።
ከምዝፍለጥ 1991 ህዝቢ ኤርትራ ብ ዉሑዳት መዳርግቲ ዝርከቦ ዓርሞሽሽ ሰውርኡ ኣቢሉ እቲ ሕጂ ዘይከም ዝሓሰቦ ስማዊ ኮይኑ ዘሎ ናጽነት ተጎናጺፉ ኢዩ። በሉ እስኪ እታ ንነብሰይ ኩሉ ግዜ ዝሓታ’ሞ ባዕለይ ከኣ መልሲ ክረኽበላ ዝፍትን እየ ከዕልለኩም። ግዜ እንተሃልዩኩምስ ቁሩብ ንድሕሪት ምልስ ኢልና ዶ ክንዝክር? ብ1991 ክንደይ ካብ ሚኢቲ ኢና ኣብ ኤርትራ ውልቀ ምልኪ ክነግስ ይኽእል ኢዩ ኢልና ዝሓሰብና?
መብዛሕትኹም ኣይፋል እዚ ከምዚ ዓይነት ጥርጠራ ጽዩፍን ዘይሕሰብን ኮይኑ ይርኤ ከምዝነበረን እታ ውልዶ ኤርትራ ብ ናይ ፍርቂ ዘበን ቃልሲ ናጽነታ ዝተጎናጸፈት እዚ ሕጂ ዘሎ ቦኽሪ መራሒኣ ውጹእ ውልቀመላኺ ክኸውን ይኽእል ኢዩ ዝብል ግምት ኣይነበረናን ከምትብሉ ነብሰይ ይነግረኒ ኣሎ።
ውሑዳት ኣመጻጽኣ ኢሰይያስ ዝፈልጡ ገዲፍካ ህዝቢ ኤርትራ ኣብታ ቅድስቲ ሃገሩ ዉልቀ ምልኪ ከጋጥመኒ ይኽእል ኢዩ ኢሉ ዘይሓሰበሉ ምኽንያት ብዙሕ ኢዩ። ገለ ካብቲ ብዙሕ ንምጥቃስ፥ ህዝብና ውርዙይን ክቡርን ህዝቢ ስለዝኾነ እቲ ካብ ማህጸኑ ዝወጽእ መሪሕነት ውን ከምቲ ራዛ ናየቡኡ ሓዛ ከም ዝብሃል ናይ ህዝቡ ክብርን ርዝነትን ክወስድ ኢዩ ብዝብል፡ ህዝቢ ንመሪሕነት ህዝባዊ ግምባር ብደጊኡ እምበር ውሽጣዊ ስርርዑን ባህርያቱን ብዘይ ምርዳእ፡ መሪሕነት ህዝባዊ ግምባር ካብ ህዝቢ ምስጢር ብምዕቃብ፡ ህዝቢ ንመታለሊን ጨፍላቕን ባህርያት ኢሳይያስ ብዘይምስትውዓል፡ ህዝቢ ኤርትራ ንህዝባዊ ግምባር ውልቃዊት ውድብ ናይ ኢሰያስ ምዃና ብዘይምግንዛብን ካልእን ኢዮም።
ብዘይጥርጥር 1991 ህዝቢ ኤርትራ ብምልኣት ልቡ ኢዩ ነቶም መሪቑ ዘፋነዎም ደቁ ተቐቢልዎም። ክንዲ ፍረ ኣድሪ ውን ትኹን ኣብ መሪሕነቱ ጥርጥር ኣይነበሮን። እቶም ምኽንያታት ከምዚ ኣብ ላዕሊ ጠቒሰዮ ዘለኹ ብዙሓት እኳ እንተኾኑ እቲ ቀንድስ ካብ ክብሪ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ ዝብገስ ምበልኩ። ህዝቢ ኤርትራ ክቡር ህዝቢ፡ ተማቒሉ ዝበልዕ፡ ትሓላልዩን ተኸባቢሩን ዝነብር፡ ስስዐ ዘይፈልጥ፡ ዘይናቱ ዘይደሊ፡ ስልጣን ዘይብህግ፡ ምርሓና ኢሉ ቆጽሊ የውድቕ እምበር ኣነ እየ ዝመርሓኩም ወይ ንዓይ ምረጹኒ ዘይብል፡ ንኽመርሕ ዝተመርጸ ድማ ኣይ ኣነስ ከመይ ጌረ ክመርሓኩም ክንደይ ካባይ ዝበልጹ እንዶ’ለዉ በጃኹም ድኣ ካልኦት ካባይ ዝሕሹ ምረጹ ዝብል፡ ዝተብኣሱ ዝዓርቕ፡ ትርጉም ሰላም ዝፈልጥ፡ ብዘይ መንግስቲ ብሰላም ክነብር ዝኽእል፡ ውርዙይ ሃይማኖቱ ዘኽብር ህዝቢ ኢዩ። ስለዚ ከምዚ ዓይነት ባህልን ምክብባርን ዘለዎ ህዝቢ ከመይ ጌሩ እዩ እሞ ነቶም ካብ ማህጸኑ ዝወጹ ደቁ ውልቀ መለኽቲ ክህልውዎም ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ። ከመይ ጌሩ ኢዩ እሞ ክጠልሙኒ ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ከመይ ጌሩ እዩ እሞ ንብረት ህዝቢ ክሰርቁ ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ከመይ ኣቢሉ ኢዩ እሞ ስልጣን ክስስዑ ይኽእሉ እዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ከመይ ኣቢሉ ኢዩ እሞ ህዝቢስ ወላ ይጥፋእ ንዓና ጥራይ ይጥዓመና ክብሉ ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ከመይ ኣቢሉ እዩ እሞ ዳስ ሓዘን እንዳርኣዩ ኣብ ጎድኑ ክስዕስዑ ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ከመይ ኣቢሉ እዩ እሞ 30 ዓመት ስለዝተቓለስናስ ሃገር ብጀካና ካልእ ክመርሓ ኣይነፍቅድን ክብሉ ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ከመይ ጌሩ እዩ እሞ ብጀካ ተጋዳላይ ኣብ ስራሕ መንግስቲ ከም ሓላፊ ክቑጸር ኣይክእልን ኢዩ ክብሉና ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ክሓስብ፡ ወዘተ። እሞ ህዝቢ ኤርትራ ድኣ ግርህንኡን እምነቱን ካብ ክብሩ እዩ ኔሩ። ስለዚ እንድሕሪ ህዝቢ ኤርትራ ብከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ ብውርጹጽ ባህልን ምክብባርን ዝናበር ኮይኑ እቶም ካብ ማህጸኑ ዝወጹ እንብሎም ውሑዳት መለኽቲ መራሕቱ ከ ድኣ ከበይ ስለዝመጹ እዮም ዘይ ባህልናን ክብርናን ህዝቢ ዘጽንቱን ሃገር ናብ ደልሃመት ኣእትዮማ ዘለውን? ምናልባት ዶ እቲ ኣብ ጎቦታት ሳሕል ምእንቲ ፍትሒ ኢሎም ካብ ህዝቢ ዝተኸወልዎ 30 ዓመታት ባህሊን ክብርን ህዝቦም ኣረሲዑ ተፈጥሮ ኣራዊት ኣልቢስዎም ይኸውን? ወላስ እቶም ኣብ ስልጣን ክመጹ ቀጠልያ መብራህቲ ዝተወልዓሎምስ ቀይሕን ጸሊምን ክፈልዩ ዘይክእሉ ክመርሑኻስ ይትረፍ ክትመርሖም ውን ዘጸግመካ ካብ ምህሮን ልቦናን ስለ ዘብኮሩ ኢዩ? ንነዊሕ ዓመታት ምፍላይ ካብ ህዝቦም ኢዩ ለዊጥዎም ክትብል እኳ ኣየድፍረካን ኢዩ ምኽንያቱ ከመይ ጌሮም ድኣ እቶም ጉጅለ ዓሰርተ ሓሙሽተ ፍትሒ ወይ ሞት ኣድሚጾም፡ ክብርን ልምድን ህዝቦም ጠሊቦም።
እዞም ሕቶታት ንምምላስ ኩሉ ግዜ ምስ ሓሰብኩ ኢየ። ሓንሳብ ሓንሳብ ድማ ኩሉ ግዜ እኮ ከዳዕ ኣሎ፡ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ደርግ ውን ክንደይ ደቂ ሃገር ንቁንጣሮ ስርናይ ክብሉ ዶ ብረቶም ናብ ህዝብን ፍትሓውያን ተጋደልቲ ኣሕዋቶምን ኣቕኒዖም ይትኩሱ ኣይነበሩን ስለዚ እዞም ሕጂ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ኮይኖም ህዝቢ ዘበሳብሱ ዘለዉ ውን ከምቶም ዝሓለፉ ከድዓት እዮም ዝብል መልሲ ይህበሉ።
መግዛእቲ ህግደፍ ‘ኮ በእሞሮና እዩ ዝጅምር። ኤርትራውያን ከም ፍሉያትን ከማና ከም ዘየለን፡ ንሕና ኣዚና ካብ ኣፍሪቃ ዝበለጽናን እናበልና ንነብስና ከም ነተዓሻሽዋ ጌሩ እዩ ህግደፍ ትዕቢት ምሂሩና ። እስኪ ምስ ከባቢና ነወዳድራ መን ኣላ ኣብቲ ወሪድናዮ ዘለና ደረጃ ምዕባለ፡ጥሜት፡ ሕስረትን ስደትን ዝወረደት ሃገር። ብስራሕ ምኽንያት ኣብ ከባቢና ተዘዋዊረ ኣብ ዝተዓዘብኩሉ ግዝያት ከማና ጌራ ብሕሰም ህዝባ ዝተጠላቐየት ሃገር ኣይረኸብኩን፡ ስለዚ ማዕረ ክንደይ መግዛእቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኣተሓሳስባና ኣትዩ የሳቕየና ከምዘሎ ንምግማቱ ኣየጸግምን። ህግደፍ ኣብ ኣእምሮና ኣትዩ ስለዘታለለና ከኣ ኢና ንምልክታት ውልቀ ምልኪ ከነለሊ ዘይክኣልና። እስኪ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ኣብቲ ተጋዳላይ ብንጹህ ልቡ ሕድሪ እናበለ ንፍትሒ ክስዋእ ከሎ ንሱ ከኣ ነዚ ሕጂ ዘተግብሮ ዘሎ እከይ ክሓስብ ዝውዕለላ ዝነበረ ናይ ሳሕል ጉድጓዱ ኮይኑ ዝገበራ ቃለመጠይቕ ንመልከት። ንሱ “ምናልባት ሰውራ ኤርትራ ክዳኸም ይኽእል ይኸውን፡ ወይ ውን ክድፋእ ይኽእል ይኸውን ዓወቱ ግና ናይ ግድን ኢዩ፡ ምኽንያቱ ስርዓት ደርግ ኣብ ፍትሕን ዲሞክራስን ዘይተመርኮሰ ስርዓት ስለዝኾነ ውዒሉ ሓዲሩ ምውዳቑ ኣይተርፎን ኢዩ” ይብል ። ዘገርም ኢዩ፡ ከም መርዚ ተመን ናይ’ዚ ክሓዲ መራሒ ውን መርዙ ኣብ መልሓሱ ኢያ። ሕጂ ውን ንባዕሉ ኣብ ፍትሕን ዲሞክራስን ዘይተመርኮሰ ስርዓት ተኺሉ ህዝቢ ዘሳቒ ዘሎ ድኣ እታ ናይ ሽዑ መደርኡ ናበይ ከዊሉዋ? ንሕና ኢና ዘይነስተውዕለሉ እምበር ንሱስ ወትሩ መዓር ዝጥዕም ዘረባ ብመርዚ ኣቖምጢዑ ኢዩ ዘቕምሰና። በቲ ኮይኑ በቲ ግና ኣብ ፍትሕን ዲሞክራስን ዘይተመርኮሰ ስርዓቱ ሕጂ ውን ከም ቀዳሞት ገዛእቲ ውዒሉ ሓዲሩ በቲ ዓቃል ግን ከኣ ዘይምሕር ህዝቢ ኤርትራ ክድምሰስ ምዃኑ ከዘኻኽሮ ይደሊ።
ጅግና ደጀን ዓንደ ሕሸል “መንግስቲ ኤርትራ ትኣሲሩ እዩ ዘሎ” ዝበሎ ሓቂ እዩ። ኩሉም እቶም መራሕቲ መንግስቲ ኤርትራ ሕጂ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኮይኖም ንዑ ውጹ ንሕና ደለይቲ ፍትሒ ደቅኹምን ኣሕዋትኩምን ኢና እቲ ዝዘራእኩሞ ፍትሒ በቚሉስ ፍረኡ ኣኺሉ ስለዚ ነቲ ጋሕታን ሰውራ ኤርትራ ዘጎበዞ መንደላይ ተመን ከኣ ኣብታ ነቲ ምእሳርኩምን ስቓይ ህዝቢ ኤርትራን ዘውዓላ ርእሱ ምስዘበጥናዮስ ኩልፍ ኢሉ ክትብልዎም ዝጽበዩ ዘለው ጀጋኑ ዝበልዎ ይትግበር ኣሎ። ንኣብነት ከምቲ ኣሮን ታደሰ ኣብ ፓልቶክ ዘዘንተዎ ሜጀር ጀነራል ብርሃነ ገረዝጊሄር “ንሕና ንፍትሒ ክንስዋእ ኢና ፍልሖ ካብቲ ሬሳና ወጽዮም ግና ነቲ ዓማጺ ክነኽስዎ እዮም” ዝበሎ ክዝክር ከለኹ እቲ መትከሎም ብህዝቢ ይትግበር ከምዘሎ እዚ ንርእዮ ዘለና ሓቂ ኢዩ።
መንእሰይ ኤርትራ ምእንቲ ህዝቢ ኢሉ ሂወቱ እንዳ ኣወፈየ እንታይ ጸገም ኣለዎ ድኣ ኢሳይያስ ምእንቲ ረብሓ ህዝቢ ኢሉ ስልጣን እንተ ኣወፈየ። ንረብሓ ህዝቢ ኢሉ ስለዘይወጸ ድዩ ስልጣን ወይ ሞት ኣድሚጹ? እቶም ንረብሓ ህዝቢ ኢሎም ዝተቓለሱ ውፍያት መራሕቲ ንኸጸልሞም ኢሉ G-15 ዝሰመዮም ሂወቶምን እቲ ዝነብሩዎ ዝነበሩ ስልጣንን ምቾትን ምእንቲ ረብሓ ህዝቢ ኢሎም ኢዮም ኣወፍዮሞ። ንዝያዳ መብርሂ እስከ ንድሕሪት ተመሊስና ንዘክር። ድያብሎስን ጉጅልኡን ከታልሉ ከለዉ ዝብልዎ፡ ህዝባዊ ግምባር ከም ውድብ ፍሉይ፡ ዘይናቱ ዘይደሊ፡ ምእንቲ ጥቕሚ ሓፋሽ ዝቃለስ፡ ከም ካልኦት መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ስልጣን ኮፍ ክብል ዘይብህግ ውድብ ኢዩ እናበሉ ኣእዛንና ከጽሙሙና። ኣይትዝክሩን ዲኹም እቲ ተልእኽኡ ዘይፍለጥ ድያብሎስ መራሒ ንሕና ከምቶም ኣብ ስልጣን ዝመረቱ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ክንከውን ኣይንደልን ኢና ዘቃለሰና ዕላማ ዲሞክራስን ፍትሕን ስለዝኾነ ነዚ መትከል እዚ ድማ ዝቕይሮ የለን እና በለ ከዛንየና። ኣበይ ኣሎ ድኣ እዚ መትከል። ዝብኢ ክሳብ ዝደልዎ ይሕንክስ ከምዝብሃል መንደላይ ተመን ኢሳያስ ከኣ ነቶም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ደቂ ህዝቢ ክሳብ ዝኽውል ክሕንክስ ጸኒሑስ እነሀልኩም ደልዲለ ኢየ ኢሉ ኣብ ዝሓሰበሉ ምሕንካሱ ኣብቂዑ ኣብ ቅርዓት ወጺኡ ህዝቢ ማይ እንተ ስኢኑ ናብ ማይ ዘለዎ ቦታ ይኺድ፡ ኣብዚ ሃገር ሕብረ ሰልፋዊ ኣመራርሓ ክህሉ ዝጽበ እንተልዩ ናብ ካልእ ፕላኔት ይኺድ፡ ቅዋም ህዝቢ ቀደም ከይትኣውየሉ ዝሞተ ሰነድ ኢዩ ወዘተ እናበለ ኣብታ ጅግና ስውእ ወዲ ዓሊ ድምጺ ህዝቢ ዘጋውሓላ ስቱድዮ ኢሳይያስ ፍርቶ ኮይኑ ይደርፍ። ንለባም ኣምተሉ ንዓሻ ደርጉሓሉ ከም ዝብሃል እቲ ተንኮሉ ምርዳእ ዝሰኣናዮ ዶ መሲልዎ ይኸውን? እዚ ገለ ካብቲ ዓበይቲ ንዕቀት ህዝቢ ዘንጸባርቕ ባህርያት ድያብሎስ ኢዩ። ከምቲ ቆርበት በጊዕ ተከዲና ናብ ኣባጊዕ ዝተጸምበረት ወኻርያ ነተን ንጹሃት ተንኮል ዘይብለን ኣባጊዕ በብሓደ ኩስትር ትውዕለን ኢሳይያስ ውን ክዳን ጅግንነት ተጎልቢቡ ነቶም ናይ ብሓቂ ደቂ ህዝቢ ልክዕ ከም ወኻርያ በብሓደ ኣጥሂምዎም። እቲ ኣብ ሰናጭሮ ሳሕል ትሓቢኡ ነቶም ቀለም ቀመስን ንቑሓትን ዘጽነቶም ከይኣኽሎስ ኣብ ማእከል ኣስመራ፡ ኣብ ማእከል ህዝቢ ኣትዩ ከኣ ብጅምላ መራሕትና ኣብ ጎዳጉዲ ዒራዒሮ ደቢቑዎም ኣሎ። ሓቂ ብርእሳ እንተቐበርካያ ብእግራ ትቕልቐል ከምዝብሃል ፍትሓውያን ተቓለስቲ ብስም ድሕነት ሰውራ እና ኣመኽነየ ኣብ ሰናጭሮታት ሳሕል ዘጽነቶም፡ ብ ምጉንጻፍ ናጽነት ፍትሖም ከዋዊሉ ከጥፍኦ ዝወጠነ ፍትሖምን ስሞምን እነሆ ሎሚ ደሚቑ፡ ተንኮል ኢሰይያስን ካብ ምህሮን ልቦናን ዘብኮሩ ትሓባበርቱን ድማ ሕብሮም ተደዊኑ ።
ስለዚ ኣስተውዕል ኣታ ብቕንዕናኻ ትፍለጥ ጅግና መንእሰይ ኤርትራ። ሞት ኣብ ኩሉ እያ ዘላ። ኣብ ሳሃራ ሞት ኣላ፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ሞት ኣላ፡ ኣብ ድፋዕ ሞት ኣላ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሞት ኣላ፡ ኣብ ገዛኻ ዓሶ ሓሚምካ እውን ሞት ኣላ። ስለዚ ሞት ዘይትተርፍ ትዕድልቲ ኩላትና ካብ ኮነት ካብ ዓሶ ሓሚምካ ተኾርሚኻ ትመውት ንምንታይ ነቲ ኩሉ ጸገማትካ ጠንቂ ኮይኑ ዘሎ ስርዓት ኣሊኻ ታሪኽ ሰሪሕካ ክቡር ሞት ዘይትመውት፡ ብሂወት እንተተሪፍካ ድማ ኣብታ ምጭውቲ ሃገርካ ምስ ህዝብኻ ኮሪዕካ ዘይትነብር። ጅግና ወዲ ዓሊ ነዚ ቅዱስ ዕላማ ክስለፍ ከሎ ሂወትካ ዘድሓንካ መሲሉካ ዘድሓርሓርካ ሎሚ ከ ሂወትካ ኣድሒንካያ ዶ? ንሂወቱ ኣብ ቁምነገር ዘውዕላ እምበር ዘድሕና ወላ ሓደ ከም ዘየለ ሕጊ ተፈጥሮ ተወከስ።
እቶም ኣብ ጎረባብቲን ርሑቕን ቦታታት ዘለኹም ከይሰልከኹም መዋእልኩም ከነዕርፍ ከይበልኩም ነዚ ምልኪ ንምእላይ ሙሉእ ዕድመኹም ዘወፈኹም ጀጋኑ ደቂ ሃገር ምስጋናይ ይብጻሕኩም። ብምቕጻል እዚ ኹሉ መዕቆቢ ስኢኑ ናብ እግሩ ዝመርሖ ሃጽ ዝብል ዘሎ መንእሰይ ወዲብኩም ሓያል ህዝባዊ ውድብ ኣቊምኩም ነዚ ስርዓት ዘይመስሃሊኹም እንታይ ኢዩ? ሳላ ሰውራና ንዓማጺ ኣብ ምእላይ ሃብታም ተመክሮ ኢዩ ዘለና። ኣብ ህዝባዊ ግማባር ዝነበረ ውፉይን ጅግናን መንእሰይ እኮ ኩሉ ብወለንትኡ ዝተሰለፈ ኣይነበረን ኣብቲ ቃልሲ ምስ ኣተወ ኢዩ ትርጉም ረኺቡሉ ዝጸንዐን ጸላኢ ዝጸረገን። ስለዚ ነዚ ተሞክሮ እዚ ንምንታይ ክፍተሽ ዘይተደልየ?
እቶም ብ ኣካል፡ ብንዋት ወይ ውን ብሓሳብ ወላ ሓንቲ ኣበርክቶ ዘይብልኩም ክንስኹም ብኾፍኩም ነቶም ብሂወት፡ ብንዋት ወይ ብሓሳብ ዝቃለሱ ዘለው ውድባት ይኹኑ ኣብ ውድብ ዘይተጠርነፉ ተቓለስቲ ዘቆናጽብ እንታይ ኣለኩም። እቶም ጀጋኑ ንፍትሒ ሂወቶም እናወፈዩስ ንስኹም ስቕ ምባል ክትስእኑ፡ ሂወቶም እናወፈዩስ ኣጆኹም ምባል ክትስእኑ፡ ሂወቶም እናወፈዩስ ካብ ሚኢቲ ዓሰርተ ሳንቲም ምድርባይ ክትስእኑ። ስለዚ እንተኾነ ምሓገዝኩም ካብኡ ዝተረፈ ካብ ንዝሰርሕ ክትዕንቅፍ ምጽዓርሲ ስቕ እንተበልኩም እንታይ ትኾኑ።።
ደረፍትን ገጠምቲን ስነጥበባውያን ሃገርና ከ ኣይምልከተኩምን ድዩ? ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ወኒ ንመንእሰይ ዘልዓዕልን ዘነቓቕሕን ሞራል ዘስንቕን ዝነበረ ጥበብኩም ናበይ ኣበለ? ንመኣስ ኢዩ ክኾነኩም? ከም ብዓል ድምጻዊ ዘርእሰናይ ግርማይን ካልኦትን ትዓጢቕኩም ኣብ ምጽራግ ህግደፍ እንተከተትኩም ኣብታ ጽባሕ ንጉሆ እትመጽእ ፍትሒ ርእስኹም ካብ ምድናን ዶ ኣይምሓሸኩምን?
እቶም ንህዝብን ስድራቤትኩምን ዘምሓድር ክእለት እና ወነንኩም ኣብ ምእላይ ስድራቤትኩም ጥራይ ተውዕልዎ ዘለኹም ምሁራን ሰብ ጸጋ፡ እዚ ሕጂ ካብ ገዛ ንስራሕኩም ካብ ስራሕኩም ድማ ንገዛኹም እንዳኸድኩም ተባኽንዎ ዘለኹም ክእለትኩም ሲ ንምምሃርን ምምራሕን ስድራቤትኩምን ህዝብኹምን እንተተውዕልዎስ ዕድመኹም ምስ ኣኸለ ካብቲ ዘይተርፍ ጣዕሳኹም ምድሓንኩም።
ብዓቢኡ ህዝቢ ኤርትራ ከ እንታይ ትጽበ ኣለኻ? ክሳብ እታ ጀጋኑ ሰማእታት ከፊልና ዝሰቐልናያ ባንዴራ ትወርድ ድዩ ወላስ እንታይ። ኣብ ሓምሳታት እኮ ስርዓት ሃይለስላሰ ብሓደ ግዜ ኣይኮነን ነታ ሰመያዊት ባንዴራ ኤርትራ ኣውሪዱዋ ልክዕ ከምዚ ሕጂ ንሃገራዊ ክብርና ከም ፍግረ መሬት ዝብሕጉጎ ዘሎ ከምኡ ኢዩ ጌሩ እቲ ናይ ሓምሳታት ድያብሎስ ሃይለስላሰ ውን። ኣብ ሓምሳታት ውሑዳት ንቑሓት ኤርትራውያን ኡይ እና በሉ ሃገር ተዘምተት ይብሉ ኔሮም። ዝበዝሕ ህዝቢ ግና ኣቃልቦ ይገብረሎም ኣይነበረን። ህዝቢ ከ ድኣ ምኣስ ተረድኦ? ህዝቢ ድኣ ባንዴራ ካብ ናይ ክብሪ ቦትኣ ምስ ወረደት፡ ቋንቋ ትግርኛን ዓረብን ብ ኣምሓርኛ ምስ ተተክኤ፡ ካልእ ቋንቛ ዝዛረቡ ሰራዊት ምስ መጹ፡ በቃ እዚ እዩ። ሕጂ ውን ከምኡ እዩ ዝፍለ የብሉን ኢሳይያስ ድያብሎስ ድማ ከም ፍግረ መሬት በብሓንቲ ጸጸር ክብሕጉጎ ዝጸንሔ ስለዘየስተውዓልናሉን ንሙሁራትን ለባማትን ደቀባት ኤርትራ ስለዘይ ሰማዕናዮምን በብሓደ ሰብ ውሓደ ከም ዝብሃል በብሓደ ሓንጎል ህዝቢዝኾኑ በላሕቲ እንዳጽነተ ስቕ ስለዝበልናዮን ኣብቲ ናይ መወዳእታ መልክዕ ዕዮ ናይ ኣቦሓጉኡ ኣብጽሒዎ ይርከብ። እንታይ ተሪፉ ኩሉ ኣጻፊፉ። ኣፈርክቡ ከይነርክብ፡ ዝገበርና ጌርና ድማ ሃገርና ከይነናግፍ ንኤርትራ ኣጽዋር ከምዘይትሽምት ጌሩ ንዝበልዕ ኣራዊት ከም በጊዕ ኣብ ገረብ ኣሲሩዋ ይርከብ ስለዚ እዛ ከም ገንሸል ትኣሲራ በላዒኣ ትጽበ ዘላ ሃገርካ ተጓዪኻ እቲ ኣራዊት ከይበትበታ ፍትሓያ። ። ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ሃገር እተድሕነሉ ግዝየ ይጽንቀቕ ኣሎ ስለዚ በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ ከሎ እንታይ ምኽሪ ደሊኻ።
እቲ ፈቲና ጸሊእና ጽባሕ ንጉሆ ምምጽኡ ዘይተርፎ ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይፍረስ!
ካብ ሓሚስ
ዕለት፡05/04/2015
Alem April 8, 2015
Nai Bahki temen Isaias Afwerki (Wedi Medhin Berad) kab Tembien!!
Wedifre April 9, 2015
Dear “The Noble Teacher”
Please stop your sarcasm. It is your right to support or reject the excellent comments from HAMIS but you have no right KETEBACHU!!!
I know you are or may be doing it intentionally to divert people from the real content which is true of the whole article.
You don’t need to reply to my comments because I know your intention.
eritrea first April 13, 2015
wedifre
i believe the so called noble teacher has anti eritrean agenda ,people ignore him,u do the same.
MaAsho April 9, 2015
Indeed, “Ab enda E’wurat si Hade A’inu (like Isaias) yinegis”, and for far too long when the Ewurat stay Ewurat all the time.
Back in 1996 when a law student challenged Isaias about the dangers of forming a special court (where there is no appeal and no defense lawyer) and the monkey made fun of him, the sheep heading to slaughterhouses applauded. Removing Isaias and replacing by someone of his value system is not justice. We have had enough of them (tegadelti and ghedli mendefat) and they took us down disastrously. Simply time to get rid of the Hade A’inu nigus Isaias and his Ewurat followers soon.
AHMED SALEH April 10, 2015
” Ghedli and teghadelti mendefat ” , hmmm wey gud .
Lingo April 9, 2015
It is true that the history of many revolutions is a history of destruction but what makes the history of Shaebia and ghedli stand out is the thoroughness of the destruction on the one hand and the complete lack of interest of replacing or repairing the destruction on the other. Take the case of our youth refugees in Ethiopia and the Sudan. Nothing clarifies better the role of ghedli played in uprooting the poor young generation from their homes and parents.
What Esayas does is not by accident. Esayas didn’t just forget to replace the outdated Ethiopian penal code; it is in his DNA to rule without moral and legal clarity. Him and his comrades came to age in the jungle and they brought the jungle back with them in 1991. Imagine, only five years into their meida type rule, in 1996, they managed to form kangaroo court, a slavery system, a for-profit government that owns all our land and all our natural resources.
Despite some delusional people’s belief that Shaebia is a chauvinistic ethic entity, the regime is still a regime of tegadelti by tegadelti and as they age and dwindle, when the end comes, it will be more or less like Gaddaffi or Mengistu unless Forto II happens and happens soon. What Esayas and Shaebia are doing will lead to the same outcome. You can’t make a transition from Shaebia ruled Eritrea – a slavery system with absolutely no legal basis or humanity – to an Eritrea that respects life without first wiping out all traces of Shaebia rule.
Moral ambiguity cripples a nation just as it does an individual. The best definition of justice is that it makes the injured person whole again. In this definition of justice there is no ambiguity; justice is about the victim. To wish reformed evil because you believe or fear wiping out evil will lead to a civil war undermines the ideals of justice. The thing is, Eritreans as people, we have to start from scratch; not the self-serving way Shaebia say we did in 1991, but we truly need to start from scratch, this time making morality central to the equation. Shaebia is a child of a society that made morality and legality expedient…all is allowed in ghedli as long as it led to curving out a nation of our own. Well, we have a nation now and the moral ambiguity came to bite us. What was allowed in meida, followed us in poor Asmara – Eritrea.
Kilo April 9, 2015
“To wish reformed evil because you believe or fear wiping out evil will lead to a civil war undermines the ideals of justice. ”
Lingo
The regime of Mr. Iseyas cannot be reformed. It’s already politically dead. What is missing is a new and better system that can replace them.
Why we have not been able to get ready with a better system ?. What is holding together the doomsday clique is not only imported ideology and the jungle law, but also all the social ills that keep our society fragmented. They have learned to perfectly manipulate our diversity to paralyze any opposition to their rule. Till we look inwards to see our weaknesses, I am afraid, we will re-create another dictator.
Dahlak April 9, 2015
Brother Lingo,
Very well said kbur haw but let me add to your brilliant comment ‘you can’t make a transition from Shaebia “and ghedli” ruled Eritrea – a slavery system with absolutely no legal basis or humanity – to an Eritrean that respects life without first wiping out all traces of Shaebia “and ghedli” rule’. That is the next task should be rightly “wiping out all traces of Shaebia and ghedli” all together from Eritrea and never to have to deal with their riffraffs or left overs again in the future. The Ethiopians in Amharic say it “mkerew mkerew embi kale mekeraw yemkerew”, well, we’ve been temekirina but with so many stone heads all the miKhiritat (advices & warnings) been to no use or no progress for our poor Eritrea. God bless poor Eritrea.
rezen April 9, 2015
Yes, we are left with >>>”God bless poor Eritrea”. Thanks Dahlak — and also Samson T.
I interpret that request to God this way: Eritreans — good hearted people — would at last come to their senses and accept the REALITY of their history in its totality (i.e. including their own local made debilitating cancerous parochial matters). And with that honest realization of self-inflicted deep wound, surely the Eritrean people are capable of steering their own SHIP in the right direction. To believe otherwise is to accept, with helplessness, the mysterious classical phenomenon of TRAGEDY >>>hence, Eritrea wilfully opens itself to external forces for the determination of its destiny –indeed, as always.
wedi Ken April 9, 2015
I agree about the venomous snake under our feet. However, we need to make sure that our stick (betri) is a strong one (like a DULLA or SHAFO) to kill him and not like a KESHIM to just wake him up & bite mormore! I believe We can only get the SHAFO through UNITY. When we divide, we can only come up with many KESHIMs but they Will never do the job like a SHAFO!!
Samson.T April 9, 2015
They say easy said than done and now who is the brave one with the betri/stick to get the snake head? From the past failed experience we all know that our special China trained snake wears mask on his head and on all his body for protection so this betri ab edika temen ab egirikha thing is just an outdated wishful thinking that is fooling people. The Eritrean snake would only go when God says enough is enough and I forgive you Eritreans for all your sins and empty bragging and arrogance of the past. Period.
Seraw April 9, 2015
I don’t have a lot to add to what MaAsho, Lingo and Dahlak wrote. They have written frank comments above. This is what Assenna should let flow freely that respects the current sentiments of many Eritreans and the reality on the ground. We are sick and tired of reading lies and old Ghedli hubris of “kemana yelen”… “nHna eko …”.
Eritreans should stop blaming Issaias Afewrki alone; we need to see ourselves in the mirror. Even if Issaias Afewerki dies today, there is nothing the elite leaders of the old Ghedli in the opposition or in Hgdef can change for good.
Ghedli, Shaebia or Jebha are long bankrupt, there is nothing good constructive or for that matter “reformist” ideas to come from them. Some of these old timer political dinosaurs are so alien, out-of-touch and bankrupt in every meaning that they still harp and dig about what they call the “bad times” under the Emperor Haileselassie or their favorite “feudal Haileselassie”.
The fact remains that we have never seen yet anything good to come out from the bankrupts of the elites of Ghedli in the last sixty years except destruction, misery and humiliation.
rezen April 9, 2015
“we need to see ourselves in the mirror …let sentiment flow freely…” Wow! THANK YOU Seraw.
Hidat April 9, 2015
GELEKUM EZI MENGSTI ERITRA KEITALEY ADI AYNEATUN INA.:……BIHIZBAWI GIBAR ZIMEXE NAXINET XELELA ABILKUM KAB XIBAH NAXINET ATHIZKUM KITHWTITU ZIXENAHKUM ……GELE BIXEGEMKUM KITATWU ZEIKALKUM GIZIE NEWIHIKUM TEILEBTU KEMZELEKUM NIREO ZELENA EYU NEZI KULU GIN HIGI AB MENGISTI KETELGBULU TIRAH ZEIKONE MENESEYAT GIDAY GITGEBRU LAIELN TAHTN TIBLU ALEKUM MEN EMO KEISEMAKUM KALE HISEBU.TEGAGYE MIBAL HATYAT AYKONEN.