Visit the new AsenaTv Website

https://asenatv.com

ጸብጻብ ሓቅታት “ስርሒት ፎርቶ” 21 ጥሪ 2013

ሓበሬታ ዘይሰነቐ ህዝቢ ውሕስነቱን ቀጻልነት ወለዶታቱን ዘረጋግጹ እዋናዊ ውሳኔታት ክወስድ ኣይክእልን እዩ። ሓደ ካብቶም ቀንዲ ንህዝቢ ኤርትራ ንተደጋጋሚ ግዜ ኣብ ሓደጋ ዘውደቑዎ ኣበራት ድማ ስእነትን ጉድለትን ሓበሬታ ምስናይ ምዝንባዕ ሓበሬታ ንፕሮፖጋንዳ እዩ። በዚ ምኽንያት ህዝቢ

ሓበሬታ ዘይሰነቐ ህዝቢ ውሕስነቱን ቀጻልነት ወለዶታቱን ዘረጋግጹ እዋናዊ ውሳኔታት ክወስድ ኣይክእልን እዩ። ሓደ ካብቶም ቀንዲ ንህዝቢ ኤርትራ ንተደጋጋሚ ግዜ ኣብ ሓደጋ ዘውደቑዎ ኣበራት ድማ ስእነትን ጉድለትን ሓበሬታ ምስናይ ምዝንባዕ ሓበሬታ ንፕሮፖጋንዳ እዩ። በዚ ምኽንያት ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ዋጋ ህይወትን ግዜን ከፊሉ እዩ። ኣሰናን ካላኦት ማዕከናት ዜናታት ኤርትራን፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብዚ ደልሃመት’ዚ ሓራ ክወጽእ ግቡእ ተራኦም ከነበርክቱ ድማ ሞያዊ ሓላፍነት ኣለዎም። እዚ ዕማም’ዚ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ክሰላሰል መልክዕን ኣድማዕነትን ኳ እንተነበሮ፡ ብሰንኪ ባህርያት ውልቀምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ንቡር ክንሱ ዘይከኣል ኮይኑ ይርከብ። ስለዚ፡ እቶም ኣብ ስደት እንርከብ ኤርትራውያን፡ ነቲ ዘለና ብልጫ-ሓርነት ምጽሓፍን ተጠቃምነት ቴክኖሎጅን ምስቶም ኣብ ውሽጢ ዝርከቡ ናይ ለውጢ ብጾት ተኣሳሲርና፡ ምስናይ ብድሆታቱ፡ ነዚ ናይ ድሕነት ዕማም ከነሰላስሎ ሕድሪ ‘ለና።

እዚ ብ21 ጥሪ 2013 ኣብ ፎርቶ ብሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝተፈጸመ ታሪኻዊ ስርሒት ለውጢ፡ ኣብቲ ዝተፈጸመሉ ኣጋጣሚ ከም ዜና ንህዝቢ ካብ ምሕባር ሓሊፍና፡ ኣበጋግሳኡ፡ ኣካይዳኡን ዘጋጠሞ ዕንቅፋትን ብዝምልከት ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን ክመሃረሉን ክምኮረሉን መታን ዳህሳስ ከነካይድ ጸኒሕና ኢና።

ኢሳይያስ ኣብ’ዚ ሎሚ 14 ለካቲት (ድሕሪ 25 መዓልታት ናይቲ ፍጻሜ) ዝገበሮ ቃለ- መጠየቕ፡ ነቲ ጉዳይ ከነኣእሶን ከቃልሎን ኳ ዝከኣሎ እንተገበረ፡ ሽዑ ንሱ ኣብ ግቢ ተሓቢኡ እዝግዮ እናበለ፡ ኣብ ቅድሚ ወዲ ዓልን ብጾቱን ብስም ስዉኣት እናመሓሉ ዝልምኑሉ ዕሱባት እናበራረየ ክልእኽ ከምዝወዓለ እዩ እዚ ሓበሬታ ዘረድእ። እቲ ረኺብናዮ ዘለና ጸብጻብ ናይቲ ኩነታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ። ነቲ ካብ ኤርትራ ዝበጽሓና ጸብጻብ ገለገለ ኣስማት ዓቂብና፡ ብጸብጻባዊ መልክዑ ከምዘለዎ ነቕርበልኩም። ተወሳኺ ምዕባሌታት ምስ ዝርከብ ድማ ነዚ ሰነድ ‘ዚ ከነማዕብሎ (Update) ክንገብሮ ኢና።

ምንቅስቓስ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንለውጢ (ስርሒት ፎርቶ 21 ጥሪ 2013)

ኣበጋግሳን ኣመዓባብላን ትግባረን

እቲ ኣብ ፎርቶ ብ ሰኑይ 21 ጥሪ 2013 ዝተኸስተ ምንቅስቓስ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ (ስርሒት ፎርቶ) ቅድሚ 4 ኣዋርሕ ኣቢሉ ዝተሓስበ እዩ። ትግባሪኡ መዓልቲ ጥራይ እዩ ዝጽበ ነይሩ። ኣብ መንጎ ግን ኢሳይያስ ሓበሬታ ይረክብ፡ ብዓል መን ከምዘምለቑሉ ግን ኣይተፈልጠን። ቅድሚ ሳልስቲ ናይቲ ፍጻሜ (ዓርቢ)፡ ኢሳይያስ ዝመርሖ ኣኼባ ኣመሓደርቲ ዞባታት ኣብ ኣስመራ ተኻይዱ። እቲ ኣኼባ ስለዘይተወደአ፡ ኢሳይያስ ንኣማሓደርቲ ዞባታት፡ ኣብቲ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ዝርከብ፡ ‘ሃገር ሚድያ’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣዳራሽ ሰኑይ (21 ጥሪ) ሰዓት 9፡00 ክቕጽሉዎ ምዃኖም ሓቢሩዎም፡ ይፈላለዩ።

ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ፡ ኣቶ ምስጦፋ ኑርሕሸን ንወዲ ዓሊን ብጾቱን፡ ብዛዕባ’ቲ ብኢሳይያስ ዝምራሕ ኣብ ‘ሃገር ሚድያ’ (ፎርቶ) ዝተገብረ ቆጸራ ኣኼባ ኣመሓደርቲ ይሕብሮም። እቲ ስርሒት ኣብኡ ክፍጸም ድማ ይሰማምዑ።

ብዛዕባ’ቲ ክፍጸም ተዋዲዱ ዝነበረ ስርሒት ድንጕይ ኢሎም ዝፈለጡ ገለ ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ “ኢሳይያስ ደኣ ካብ መዓስ ቦታ ኣኼባን ሰዓትን ኣቐዲሙ ይሕበር” ኢሎም፡ እቲ መደብ ብኢሳይያስ ተፈሊጡ ከምዘሎ ምጥርጣሮም ይገልጹ። እቲ መደብ ደው ክብል ‘ውን ይነግሩዎም። እተን ሰንበት ለይቲ ዝተንቀሳቐሳ ታንክታትን ረሻሽ ዝጸዓና መካይንን ጉዕዞአን ኣፋሪቐናኦ፡ እቲ ስርሒት ድሮ ተበጊሱ ስለዝነበረ ግን፡ ካብ ምቕልባሱ ምቕጻሉ ተመርጸ።

መበገሲ ካብ ከባቢ ጸሮና ኮይኑ፡ እቶም ኣብቲ ስርሒት ዝተሳተፉ ኣሃዱታት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብለይቲ 12 ታንክታት ሒዞም ተበጊሶም ከባቢ ወጋሕታ ኣብ ደቀምሓረ በጺሖም። ነዳዲ ክመልኡ ብወልዱ ባርያ ንዝእዘዝ ክፍሊ ነዳዲ ምስ ሓተቱ፡ ኣብኡ ዝነበረ ሓላፊ ነዳዲ ምምላእ ስለዝኸልኦም ብሓይሊ ነዳዲ መሊኦም ናብ ኣስመራ ኣምሪሖም። ካብ ደቀምሓረ ምስ ወጽኡ፡ ሓንቲ ታንክ ተበላሽያቶም ንዓኣ ገዲፎም ጉዕዞኦም ቀጺሎም። ኣብ ከባቢ መርሓኖ፡ 3 ታንክታት ናብ ኤርፖርትን ሓይሊ ኣየርን ኣቕኒዖመን። ዝተረፋ ታንክታት ሒዞም 10፡15 ንጉሆ ውሽጢ ኣስመራ በጽሑ።

ንሳቶም ካብ ጸሮና ክብገሱ ከለዉ ካልኦት ሓይልታት ብወገን ብሎኮ ከረን፡ ከምኡ ‘ውን ካብ ከባቢ ነፋሲት ዝተበገሱ ብብሎኮ ባጽዕ ናብ ኣስመራ ብምእታው ኣገዳሲ ቦታታት ክሕዙ ዝግብኦም ዝነበሩ ኣጋር ሰራዊትን ናይ ከቢድ ብረት ኣሃዱታትን ክሳብ ሕጂ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት፡ ኣብ ዘለዉዎ ደው ኢሎም፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣይተንቀሳቐሱን።

እዞም ብሸነኽ ጾሮና ዝተበገሱ ሓላፊ ክፍለሰራዊት ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማንን፡ ሓለቓ ስታፍ መካናይዝድ ኮለኔል ስዒድ ዓሊ ሕጃይን (ወዲ ዓሊ) ከምኡ ‘ውን ኮለኔል ኣለም (ግዝዋ) ኣብርሃም (ገላዋን) ዝርከቡዎም ኣብ ደቀምሓረ ምስ በጽሑ፡ ከምዝተጠልሙ ኳ እንተፈለጡ፡ ንድሕሪት ክምለሱሉ ዝኽእሉ ኩነታት ስለዘይነበረ ብዝቐልጠፈ ከምዚ ልዕል ኢሉ ዝተጠቕሰ ናብ ሚኒስትሪ ዜና (ፎርቶ) ኣትዮም።

ኣብዚ ሰዓት’ዚ፡ ህዝቢ ኣስመራ ድሕሪ ውድቀት ደርግ ታንክታት ብጽርግያ ክኸዳ ንመጀርያ ስለዘይረኣየ ኩነታቱ ደንጽዩዎ፡ ገለ ነገር ከምዘሎ ስለዝፈለጠ፡ ብሞባይል እናተደዋወለ ሓበሬታ ክለዋወጥ ጀሚሩ።

ሰዓት 10፡30 ኣቢሉ፡ እቶም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ፎርቶ ዝመደበሩ ሚኒስትሪ ዜና ተቖጻጺሮሞ፡ ንሓጺር እዋን ንግዝያዊ ሓላፊ ቴለቪዥን ኤርትራ ኣሽመላሽ ኣብርሃ፡ ብዛዕባ ዘለዎም ፖለቲካዊ ጠለባት ኣብ ቴለቪዥን ክዛረብ ኣገዲዶሞ። ትግባረ ሃገራዊ ቅዋም፡ ምፍታሕ እሱራት ዝርከቦ ጠለባቶም ብኸፊል ተመሓላሊፉ፡ ህዝቢ ሰሚዑዎ። እንተኾነ ሓደገኛነት ናይቲ ኩነታት ዝፈለጡ ኢሳይያስን ሰዓብቱን፡ መልእኽቶም ምሉእ ብምሉእ ከይተሓላለፈ ተክኒካዊ ብልሓት ተጠቒሞም፡ እቲ መልእኽቲ ብምሉኡ ከምዘይተሓላለፍ ገይሮም።

ይኹን ደኣምበር፡ እቲ ብቴለቭዥን ጠለባት ለውጢ ናብ ህዝቢ ናይ ምዝርጋሕ መደብ እቲ ቀዳማይ ዕላማ ኣይነበረን። ስለዚ ምስንኻል ናይቲ ስርሒት፡ ምቍራጽ ፈነወ ዘይኮነ፡ እቲ ናይ ኣኼባ ቦታ ኣብ ክንዲ ኣብ ፎርቶ ኣብ ግቢ ተቐይሩ፡ ኢሳይያስ ከምቲ ዝተጸበዩዎ ኣብቲ ቦታ ዘይምጽንሑ እዩ። ኢሳይያስን ደገፍቱን፡ ዋላ ኳ ኣቐዲሞም ሓበሬታ ረኺቦም፡ ቦታ ኣኼባ ቀይሮም፡ ክልተ ሰለስተ ንምቍጽጻሮም ዘየጸግሙ ልኡኻት ክኾኑ እንተተጸበዩ፡ ታንክታትን ሰራዊትን ዝተሳተፎ ምንቅስቓስ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ምስተጋህደ ብመጠን ዕብየት ናይቲ ምንቅስቓስ ኣዝዮም ሰንበዱ።

ኢሳይያስን ደገፍቱን፡ ናይ መካናይዝድ ህላወ ምስ ተገንዘቡ፡ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ መካናይዝድ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንቀንዲ ሓላፊ መካናይዝድ ኮለኔል ጸሃየ መኮነን (ወዲ ሞኬ) ናብ ፎርቶ ይልእኩሎም። ካላሽንን ሽጉጥን ዓጢቑ ዝነበረ ወዲ ዓሊ ግን ንወዲ ሞኬ ኣርባዕተ ጥይት ቶኵሱ የቝስሎ። ብድሕሪ’ዚ ወዲ ዓሊ፡ ታንክታት ናብ ቤተመግንስቲ ክትኵሳ ምስ ኣዘዘ፡ ገለ ካብቶም ምስኡ ዝነበሩ ብጾቱ ሰንቢዶም። ኣነጻጽሪኩም (ተስፊርኩም) ሃቡኒ ባዕለይ ክትኩስ ኢሉ ‘ውን ተዛሪቡዎም። ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ ብሪጋደር ጀነራል ኢዮብን (ሓሊባይ)፡ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬምን ዝኣመሰሉ ሽማግለታት፡ “ብስዉኣት፡ እዚ ኮ ናይ ኩላትና ሕቶ እዩ” ብምባል ከይትኩስ ለሚኖሞ። ከምዚ’ሎም ኣብ ክርክር ክሳብ ምሸት ምስ ጸንሑ፡ ብዓል ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማንን ኮለኔል ኣብራሃም ገላዋን በቃ ንግደፎ ኢሎም፡ ምስ ኮለኔል ወዲ ዓሊ ብሓባር ናብ ቁሸት ገጾም ወረዱ። ብመኪና ናብ ዓንሰባ ገጾም ቀጺሎም። ብዘይካ ወዲ ዓሊ፡ እቶም ቀንዲ ሓለፍቲ ማለት ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማን፡ ኮለኔል ኣብርሃም (ገላዋ) ኮለኔል ኣለም (ግዙዋ) ተታሒዞም። ኮለኔል ወዲ ዓሊ ግን በይኑ መንገዱ ቀጺሉ። ኣብ ከባቢ ሸበቕ ትብሃል ዓዲ ኣብ ዓንሰባ ኣርኪቦሞ፡ ተታዅሱ 4 ኣቝሲሉ፡ ኣብ መወዳእታ ከይሓዙዎ፡ ባዕሉ ነብሰ ቕትለት ፈጺሙ ተሰዊኡ።

ወዲ ዓሊ ክብገሱ ከለዉ ኣትሒዙ፡ “ንኢሳይያስ ባዕለይ እየ ዝተሓሓዞ” እዩ ዝብል ነይሩ።

ተወላዋልነት፡ ጥልመት፡ ዕሱብነት ብ ኢሳይያስ

ኢሳይያስን እቶም ኢሳይያስ ዝለኣኾም ብስም ስዉኣት እናመሓሉ፡ ዘይናይ ኩላትና ሕቶ እዩ እናበሉ ከይትኵሱ ዝለመኑዎም፡ ወዲ ኤፍሬምን ሓሊባይን፡ በቲ ሓደ ንድሕነት ኢሳይያስ ነቲ ኩነታት ከዘሓሕልዎም ከለዉ፡ በቲ ኻልእ ወገን ከኣ መጻወድያ እዮም ዘዳልዉሎም ነይሮም። ካብታ ካብ ፎርቶ ዝወረዱላ እዋን ድማ፡ ተኸታቲሎም ኣብ ማእሰርትን መስዋእትን ኣብጺሖሞም።

ኣብዚ ንእግረመንገዲ ኪጥቀስ ዘለዎ ሓደ ጉዳይ፡ ኣብ መንጎ ሓላፊ መካናይዝድ ወዲ ሞኬን ስታፍ ክፍለ ሰራዊት ወዲ ዓልን ካብ ነዊሕ ዝጸንሐ ጽልኢ ምንባሩ እዩ። ኣብ 2000 ዓመተ ምህረት፡ ሜጀር ጀነራል ‘ውጩ’ ኣብ ሰንዓፈ ብሓንሳብ ኣብ ዘምሰዩሉ ኣጋጣሚ ምስ ሰኸረ ንወዲ ዓሊ፡ ብስም 5ይ መስርዕ  ወዲ ሞኬ ክርሽኖ ውጥን ከምዝነበሮ ኣምሊቑሉ ነይሩ። በዚ ድማ ወዲ ሞኬ ናብ ፎርቶ ደይቡ፡ ብረት ካብቶም ዓጀብቱ  መንጢሉ ብግስ ክብል ምስረኣዮ፡ ወዲ ዓሊ ስጉምቲ ኪወስድ ኣይተማተአን።

እቲ ብኢሳይያስ ዝምራሕ ኣብ ፎርቶ ኣዳራሽ ሚኒስትሪ ዜና ክግበር ዝነበሮ ኣኼባ ናይ ዞባታት ኣመሓደርቲ ሽዑ ንጉሆ ኣብ ውሽጢ ቤትጽሕፈት ፕረዚደንት (ግቢ) ተቐይሩ፡ ሓለፍቲ ዞባታት ጥራይ ዘይኮነ፡ እንተላይ ሚኒስተራት ናብቲ ስትር ዚበለ ገፊሕ ቀጽሪ ዘለዎ ግቢ ምጽውዖም፡ ብኣኼባ ኣመኽንዩ ኢሳይያስ፡ ካብቲ ኩነታት ክሕባእ ዝወጠኖ እምበር፡ ብሓቂ ኣኼባ ከካይድ ዘውጽኦ መደብ ‘ውን ኣይኮነን። ካብቶም ኣካየድቲ ዞባታት ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ምስጦፋ ኑርሕሸን ብሕማም ኣመኽንዩ ኣብቲ ኣኼባ ኣይተረኽበን።

ገለ ጠላማት ተረኺቦም እቲ ሓበሬታ ናብ ኢሳይያስ ኣብ ርእሲ ምልሓኹ፡ ነቶም ስለለውጢ ዝተንቀሳቐሱ ወገናት ዝነበሮም ጸገም ናይ መራኸቢታት እዩ። እቲ ብቤትጽሕፈት ኢሳይያስ ዝምእከል ናይ ወተሃደራዊ ርክባት መርበብ ራድዮ ተዓጽዩ ነንሕድሕዶም ምስ ቀረባን ርሑቕን ዝረዳድኡሉ ካልእ ኣማራጺ ኣይነበሮምን።

ኢሳይያስ ሓበሬታ ከምዝረኸበ ምስ ፈለጡ፡ ሓደ ሓደ ዓበይቲ ሓለፍቲ ኢድ ከምዘይብሎም ተዓዘብቲ ኮይኖም ኣጽቂጦም እምበር እቲ መደብ ናይ ብዙሓት ተሳተፍነት ነይሩዎ እዩ።

ካብ ብጾቶም ጥልመት ከምዝነበረ ርግጽ ኮይኑ፡ ካልኦት ሚኒስተራት ይኹኑ ጀነራላት ምንቅስቓስ ኣየርኣዩን። ልዕሊ ኹሎም ብሓለፋ ዝተንቀሳቐሰ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም እዩ። ንሱ ናብቲ ኢሳይያስ ተዓቝቡሉ ዝነበረ ግቢ 6-7 ግዜ ክመላለስ ተራእዩ። ናብቲ ኣብ ቀሓውታ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ሜጀር ጀነራል ፍሊጶስ እንተወሓደ 5 ግዜ ከይዱ። ቅድሚ ‘ቲ መዓልቲ’ቲ ቁሊሕ ኢሉ ኣትዩዎ ዘይፈልጥ፡ ኣብ ቃኘው ዝርከብ ፍሉያት ኣሃዱታት ሰራዊት ዘለዉዎ ቤትጽሕፈቱ ‘ውን 4-5 ግዜ ተመላሊሱ። ንኢሳይያስ ከድሕን ንሱ ብሓለፋ ክጎዪ ተራእዩ።

ሜጀር ጀነራል ፍሊጶስ ካብቲ ኣብ ቀሓውታ ዝርከብ ቤትጽሕፈቱ ፈጺሙ ኣይተንቀሳቐሰን።

ህዝቢ ኣስመራ ካብ ቅድሚ 6 ኣዋርሕ ኣትሒዙ፡ ጀነራላት ሰሚሮም ኣንጻር ኢሳይያስ ሓደ ነገር ክገብሩ እዮም ዝበል ወረ ክዛረበሉ ጸኒሑ እዩ። ብዙሕ ግዜ ድማ ስብሓት ኤፍሬም ዝጠርናፊኦም ጀነራላት ኣብ ኣሰመራ ይራኸቡ ነይሮም።

ኣብዚ እዋን’ዚ “ነዚ ስርሒት’ዚ ከምዝፈሽል ዝገበረ፡ ነቲ ሓበሬታ ‘ውን ንኢሳይያስ ኣሕሊፉ ዝሃበ” ተባሂሉ ብህዝብን ተጋደልትን ዝዝረበሉን ዝሕንሓለኑን ዘሎ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም እዩ። ተጋደልትን ህዝብን “ከም ልማዱ ሕጂ ንሳልሳይ ራብዓይ ግዚኡ ጠሊሙ” ይብሉ ኣለዉ። ደስኪሉ ከብቅዕ፡ እቲ ንሱ ከማሓድሮ ዝግባእ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ብኮለኔል ተስፋልደትን ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ማንጁስን እናተኻየደ፡ ስለምንታይ ንኢሳይያስ ከድሕን ከምዝተጓየየ ህዝቢ ክርድኦ ኣይከኣለን።

ኢሳይያስ እዚ ምንቅስቓስ’ዚ ናይ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኢድ ከምዘለዎ ይፈልጥ ኳ እንተኾነ፡ ኣቐዲሙ ናብኣቶም ስጉምቲ ምውሳድ ስለዘፍርሖ ብታሕተዎት ኮለኔላትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ምእሳር ጀሚሩ ‘ሎ። ክሳብ ሕጂ ድማ ናብ 60 ዝጽግዑ ተኣሲሮም ኣለዉ። ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ግን፡ ሓላፊ ውድባዊ ጉዳያት ህግደፍ ዓብደላ ጃብርን፡ ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ምስጦፋ ኑር ሕሸንን እዮም።

(ንማእሰርቲ ብዝምልከት፡ ዝበጽሓና ዝርዝራት ‘ኳ እንተሎ፡ ገለ ሳጓታት፡ ገለ ናይ ስራሕ ቦታን መዝነትን ጥራይ ዝገልጽ፡ ፍርቀፍርቂ ስለዝኾነ፡ ኣብ ቀጻሊ ዝተማልአ ሓበሬታ ምስተረኽበ ከነቕርቦ ኢና)

ሜጀር ጀነራል ዑመር ጠዊልን፡ ሜጀር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤልን (ቻይና) ናብ ኣስመራ ተጸዊዖም ከብቅዑ ናብ ኣስመራ ኣይመጽኡን። ኣብ ቦትኦም ኣለዉ።

ኣብቲ ብ21 ጥሪ፡ ብሓይልታት ምክልኻል ምንቅስቓስ ዝተኻየደሉ ዕለት ዝተቐትለ ሓላፊ ብርጌድ ረሻሽ ዝነበረ ኮለኔል ስባህትለኣብ ጽገ (ወዲ ጽገ) ብ 25 ጥሪ ኣብ ደቀምሓረ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ተቐቢሩ።

ንሱ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዕረፍቲ ስለዝነበረ፡ ደሃይ ኣሃዱኡ ክገብር ተበጊሱ መኪና ስለዘይነበረቶ፡  ቀደም ኣብ ከቢድ ብረት ፐርሰናል ክፍለሰራዊት ዝነበረ መብራህቱ ዝብሃል ኣብ መጓዓዝያ (ጭማድ) ዝሰርሕ ወዲ ኣሃዱኡ ነበር ብመኪናኡ ከብጽሖ ብሓንሳብ ጉዕዞኦም ናብ ደቀምሓረ ገጾም ጀሚሮም። እንተኾነ፡ ስርዓት ኢሳይያስ  ኩሉ ብሎኮታት ክዕጾ ኣዚዙ ስለዝነበረ፡ ብሎኮ ፈንጢሶም ክኸዱ ከለዉ ወዲ ጽገ በቶም ሓለዋ ተወቒዑ ክዓርፍ ከሎ፡ መብራህቱ ተወጊኡ። ምስቶም ዝተንቀሳቐሱ ርክብ ኣይነበሮን።

ናይ ቀረባ እዋን ዝምድና ኢሳይያስን ስብሓትን

ቅድሚ ክልተ ሰለስተ ወርሒ ኣቢሉ ኣዲኡ ንጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ስለዝዓረፋ ኢሳይያስ ብቐጻሊ ምሸት ምሸት ይበጽሖ ነይሩ። ካብ ዳስ ተኸዊሎም፡ ሓዘንተኛ ገዲፎም፡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ብምእታው ኣረቂ ሰትዮም ምስ ሰኸሩ ክልተ መዓልቲ ኢሳይያስ ብዋርድያታቱ ተጸይሩ ናብ ገዝኡ ከይዱ።

ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ንኽስተር ምስ ብዓልቲ ቤቱ ኣብ ሓደ ገዛ ኳ እንተነበሩ ፍቱሓት እዮም። በዚ ድማ ቅሳነት የብሉን።

ኢሳይያስን ተለኣኣኽቱን፡ ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማን፡ ምስቲ ኣብ ዓሰብ ዝፈጸሞ ጅግንነት ኣብ ህዝቢ ተወርዩሉ ስለዝነበረ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ምስ ኩሎም ‘ቶም ካልኦት ካብ ምእሳሩ፡ ፈቲሕካ ንሰራዊት ኣብ ምርግጋእ ክጥቀሙሉ ስለዝመረጹ፡ “ኣጋግዮምኒ ኢልካ እንተኣሚንካን ንሰራዊትካ እንተገሊጽካሎምን ካብ ቤትማእሰርቲ ነጻ ከነውጽኣካ ኢና” ኢሎም ጸቕጢ ገይሮምሉ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ካብ ማእሰርቲ ወጺኡ፡ ብሓላፊ ጸጥታ ብሪጋደር ጀነራል ኣብርሃ ካሳ (ወዲካሳ) ተሰንዩ። ናብታ ዝመርሓ ዝነበረ ክፍለሰራዊት 19 ተመሊሱ። ኣብ ቅድሚ ኣሃዱኡ፡ “ኣጋግዮምኒ፡ ሕማቕ መዓልቲ ውዒለ” ከምዝብል ገይሮሞ። ሓሊባይን ወዲ ኤፍሬምን ‘ውን ኣብ ሰራዊት ተመሳሳሊ ጎስጓሳት ኣብ ምክያድ ተጸሚዶም ኣለዉ።

እዚ ኩነታት’ዚ ዝተፈጸመሉ ድሕረ ባይታ

ብልክዕ ዕለትን ዓመትን ስርዓት ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ መዓስ ከምዝመለኸ ንምርግጋጽ ኣሸጋሪ ኳ እንተኾነ፡ ካብ ምንቅስቓስ ጉጅለ 15 ንደሓር ዓዚዙ ከምዝተጋህደ ብሩህ እዩ። ካብኡ ንደሓር ዝቐጸለ ዝርዝራት ከይነውሓና፡ ዝነብሮ መላኽነት እናላሕለሐ ምስ መጸ፡ ብፍላይ ኣብዛ ዝሓለፈት ዓመት፡ ዝተራእየ ቅልውላው ኢሳይያስን ነቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ንምቍጽጻር ዝገበሮ፡ ግን ከኣ ዲል ዘይረኽበሉ ፍጻሜታት ብጽሙቕ ዝበለ መንገዲ ምምልካቱ ይከኣል።

ቦኽሪ ስጉምቱ፡ ንሚኒስትሪ ምክልኻል ምስ ሚኒስተሩ ኣልሚስካ መሓውር ምክልኻል ካብ በለዛ ናብ ቤትጽሕፈት ፕርዚደንት ምእታው እዩ ነይሩ። ነዚ ብጭቡጥ ንምርኣይ፡ ምሉእ፡ ግን ከ ዘይወግዓዊ ምስግጋር ስልጣን ምሽያም ኮለኔል ተስፋልደት ሃብተስላሰ እዩ ነይሩ። ከም መርኣያ ናይዚ፡ እታ ናይ መጀምርያ ሰርኩላር ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ምቍጽጻር ሰማያት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መዝነት ‘ቲ ሓድሽ ኮሌኔል ከምዝኣተወ ተረድእ እያ ነይራ። በዚ ሰርኩላር’ዚ ብዘይ ፍቓድ ኮለኔል ተስፋልደት፡ ትበርር ሄሊኮፕተር ይኹን ነፋሪት ከምዘየላ ተኣዚዙ። እዚ ብዝኾነ ሃገራዊ ወተሃደራዊ ዕላማ ዝወጽአ መደብ ኣይነበረን። ኢሳይያስ ኣብ ነብሱ ክመጽኦ ካብ ዝኽእል ተጻብኦ ንምክልኻል ዝወሰዶ ስጉምቲ እዩ።

እዚ ገና ነቲ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር እየ ዝብል ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሰ ኣብ ስልጣኑ ከሎ ዝተኣወጀ ብምንባሩ፡ “እሞ ጀነራል ወዲ ሃብተስላሰ ደኣ ኣዕዋፍ እዩ ዝሕሉ ዘሎ” እናተባህለ፡ መላገጫ ናይቶም መዛንኡ ጀነራላት ኮነ። ምስዚ ተታሓሒዙ ዝመጽአ ነገር እንተነይሩ፡ ምስዋር ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ጋህዲ ምዃኑ እዩ። ነዚ ምስግጋር ስልጣን ርእዩ ከምዘይረኣየ ህጣሙ ኣጥፊኡ ክነብር ዝመረጸ “ምሉእ ጀነራል” ኣሽንባይ ዶ ክብድሆ ወይ ክጻረሮ፡ ምስ ኮለኔል ተስፋልደት ክመሳሰል እዩ ዝተራእየ። ካብቲ ግቡእ ናይ ሚኒስተር ምክልኻል ዕማሙ ተዋሲኑ ኣብ ካልእ ጎድናዊ ዕማማት ዘቢሉ ዝረኣዩዎ ኣዘዝቲ ሰራዊት ድማ፡ “ተቐባሊ ጋሻ” ክብሉዎ ጀሚሮም።

ኣብ መወዳእታ ድማ፡ እቲ ብዘውዲ (ሰክረታሪ ኢሳይያስ) ጌርካ ምስ “ፕረዚደንት” ዝረኽቦ ዝነበረ ቆጸራ ተሪፉስ፡ ምስ ኮለኔል ተስፋልደት ንምዝራብ ጋዶ ዝኾኖም ጀነራላት ናብ ቃልዕ ወጺኦም ከዕዘምዝሙ ተሰሚዖም። “ ነገር ስግንጢር ኮይኑ፡ ጉዳይ ምክልኻል ሃገር፡ ጀነራላት ከለዉ ብኮለኔላት ኮይኑ፡ ፕረዚደንትና ድማ ባሕታዊ ኮይኑና” እናበሉ ኣብ ጎደናታት ኣዕለሉ። እዚ ኢሳይያስ ዝወሰዶ ስጉምቲ፡ መቐጸልታ ናይቲ ካብ መዓታት ሰማይ ስለነብሱ ገይረዮ ዝበሎ ሓለዋ ብመሬት ‘ውን ውሕስነት ንምርካብ ዝገበሮ ካብ ምጥርጣርን ዘይምትእምማንን ዝተበገሰ ጥበብ እዩ።

እዚ ምዕዝምዛማት ኣብ እዝኒ ኢሳይያስ ምስ በጽሐ፡ ኣብ ሰራዊት ዝነበረ ኢዮብ (ሓሊባይ) ኣብ ቤትጽሕፈቱ ከምዝምደብ ተገብረ። ሓሊባይ ብስርቂ ተኸሲሱ፡ ሓሙሽተ ዓመታት ናይ ማእሰርቲ መቕጻዕቱ ዝወድአ ሓላፊ ኮይኑ፡ ኣብ ምዕዳል ኣባይቲ መንግስቲ ንተጋዳላይ እከለ እዚ ይግብኦ ንእከለ ድማ እዚ ኣይግባእን እናበለ፡ ገዛውቲ ካብ ህዝቢ ክምዝንዕን ክዕድልን ዝውዕል እዩ ነይሩ።

ሚኒስተር ምክልኻልን “ፕረዚደንትን” እቶም ውሽጣዊ ኩነታት ዝከታተሉዎ መኮንናት ኮይኖም፡ “ ገዛውቲ ናይ ሓሊባይ፡ ሰማይ ናይ ናይ ተስፋልደት” እናበሉ መዋዘዪ ገይሮሞ። ኣብ ሓጺር ግዜ ግሁድ ዝኾነ ናይ ስልጣን ምሽማውን ውድድርን ድማ ኣብ መንጎ ኮለኔል ተስፋልደትን ብሪጋደር ጀነራል ሓሊባይን ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናበርሀ ይመጽእ ኣሎ።

ኣብዚ እዋን’ዚ ንኹሉ ርዱእ ኮይኑ ከምዘሎ፡ እቲ ርእሰ ምትእምማን ዘጥፍአ ብፍርሒ ተዋሒጡ ዘሎ፡ “ፕረዚደንት” ነቲ ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ዝኸይድ ዝነበረ ኣካይዳ ሓርነታዊ ሰራዊት ገዲፉ፡ ካብ ሓደ ገጽ ናብ ካልእ ገጽ ጀነራላት ቀልባዕባዕ እናበለ ትልኽ ይብል ኣሎ። ፖለቲካዊ ሕቶ ኤርትራ፡ ከምቲ ን 25 መዓልታት ኣብ ውሻጠ ድሕሪ ምልምማድ፡ ኣብ ቴለቭዥን ቀሪቡ ኣብ 25 ደቓይቕ “ናይ ፎርቶ ጽውጽዋይ ተወዲኣ” ዝበሎ፡ ብቐሊሉ ዝውዳእ ኣይኮነን። ህዝባዊ፡ ፍትሓዊ ሕቶ ስለዝኾነ። እቲ ኢሳይያስ ኣብ ቴለቭዥን ዝተዛረቦ፡ እቲ ክኾነሉ ዝምነዮ ደኣምበር፡ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኣይኮነን።

ታሪኽ ህይወት ስዉእ ጅግና ወዲ ዓሊ ኣብ ቀጻሊ ከነቕርበልኩም ኢና።

ኣሰና ፋውንዴሸን

aseye.asena@gmail.com

Review overview
121 COMMENTS
  • berket February 15, 2013

    This is best flawless report I have ever read. Good job Assenna. Information is very very very important, particularly to our people back home. Please allow this news to be distributed in Eritrea as well.People want the detailed truth. I have a great respect to those who started this revolution and may Wedi Ali’s soul rest in peace. Edris Awate was the first Eritrean public hero who stood up against colonialism and like it or not wedi Ali will always be remembered as the very first public hero who stood up against the tyrant regime of Isaias and his HEGDEF party.

  • Ahmed M Ali February 15, 2013

    Assenna,
    Thank you for the effort to put this report together. A comprehensive and plausible narration.
    Keep up the good work.

  • Mehret February 15, 2013

    Sebhat Efrem has this tradition of selling out noy only is coleagues abut his friends as well. He id teh same with G15. He knew something was going on. so KEM QURDID

    • Mehret February 15, 2013

      KME QURDID TETSEGIU he passed all the information to his master who was enraged by their demand for change.

  • ahmed saleh February 15, 2013

    I appreciate assenna for your effort to give us a hint about FORTO
    operation . It is my understanding that betrayal failed them all. .
    I hope they learn a lesson not to trust anybody out of their circle .
    Sebhat Efrem have s history of double face personality who can
    not be trusted . What a shame !
    Anyway it is not over rather only the begining .

    • Abdallah Abdu February 15, 2013

      Both Issaias and Sibhat are from Asmara. Sibhat Ephraim comes from a beautiful village around Asmara. I have seen the village on my way to Mai NefHi.

      • ahmed saleh February 15, 2013

        Who cares where you come from or how you look , your deeds
        which counts most . You have a Moslem name but that does’t
        give you chance to join my circle when it comes to Eritrean issue .
        Only if you prove me that you are principled man then you might
        join the political crcle .

        • Abdallah Abdu February 15, 2013

          Ahmed the little dictator with his own ‘political circle ‘!! Interesting!!

        • samrawit February 15, 2013

          Viva! This is the attitude we want to bring change in Eritrea!

        • Saba February 16, 2013

          Dear brother Ahmed, after reading several posts of this fakster “ABDALLA” i strongly doubt that he is even a Muslim. I believe he is the evil Asgedom who posted previously so many trash comments. Just look at the “style” his rhetoric is so much alike. So dont mind him at all, we all here are for a change and we will succeed with that hope. PFDJ is sooo fragile. It is really just a matter of time.

          • Abdurahman February 16, 2013

            me too i doubt whether he is A Muslim OR higdef spy
            anyway i believe that a true Muslim or Christian or even the lover of Justice doesn’t support this stupid dictator regime !!
            how can i support this merciless regime after imprisoning all my scholars !!!
            the brainwashed followers of HIGDEF accuse and insult the brothers who criticize the regime and accuse them as ”agame”!!! amazing ,what’s wrong with agame , by God they are better than you ignorant DIA!!

  • Abrhaley February 15, 2013

    The Best article and BEST fact collection by assenna EVER ..EVER. Veriy investigative! shows know how. Kudos goes to Amanuel Assenna. Proud of you my hero.

  • yonas kidane February 15, 2013

    እቶም ጀጋኑ ደቂ ኤረትራስ ኣስላም 5ይ መስርዕ እናበልካ ክርሸኑ ወይ ተኣምር፡እሞ ረኪብዋ ድማ ጸሃየ ሞከነን ኢድ ወዲ ዐልስ ኣይትምሕርን’ያ 4 ጥይት።
    ስብሐት ኮይንዎድዩ ኣብ ጥልመት ግዚኡ ከሕልፎ 1973-2013 ? እዚ ኩሉ ውኢልዎ አንተኮይኑ ጽባሕ ንግሆ ብደለይቲ ፍትሒ ዘይኮነ ብኢሰያስ ዘጻወዶ ቶንኮል ሬስኡ ኣብ ጎደናታት ኣስመራ ከም ዝድርበ ፉሉጥ’ዩ 100%:፡

  • Sarah February 15, 2013

    Sebhat used the martyrs against their own people, against the people they died for! against the purpose they gave up their youth for and against all the mothers and father who gave birth to them and raised them.
    It is unimaginable! Next he will say ‘I did not know Issayas was going to after Wedi Ali and the rest!’ That is how it goes with people like him. Betray and then deny!

    • Abdallah Abdu February 15, 2013

      Wedi Ali made a big mistake when he committed suicide.

      • Sarah February 16, 2013

        I think it was his decision not to give Issayas the pleasure of torturing him. He knew what would happen to him. And he may have done it to protect those who planned the event with him.
        But we are the ones who have lost one jigna.

        • Abdallah Abdu February 16, 2013

          Sarah,

          You are trying to rationalize his decision which still remains a sin from Islamic perspective.

  • adhanom February 15, 2013

    2013 mewedata HGDF

    • Abdallah Abdu February 15, 2013

      They are still strong. I am sorry to disappoint you. Gena hayliy alewwom.

      • Saba February 16, 2013

        You remember me on the funny dude who posted recently similar trash comments like you.. He used a nickname of Asgedom…. He always referred to AWRAJA and unity of Christians. Probably you are even him,just trying it on a different “style” in acting as “Muslim”, the rhetoric and the senselessness in your comments is so much similar!! 😉

        Leave this to Allah anyway, about WEDI ALI´s intention. “SUICIDE in ISLAM is forbidden”…Tzzzzz you are good in ignoring and hiding facts..Tsulul

        • Abdallah Abdu February 16, 2013

          Saba,

          You are probably protestant. I do not expect you to know a lot about Islam. As I said it already: SUICIDE IS FORBIDDEN IN ISLAM. In fact it precludes you from going to paradise.

  • Abdallah Abdu February 15, 2013

    General Sibhat wedi Ephraim in the first place is a soldier. He plays by the rules. Issaias and Afeworki comes from Asmara. They are more than colleagues.

    • Kalighe February 16, 2013

      They are both rootless .. . settled around Asmara.
      If you were implying they are Dekebat .. you are trying to
      confuse people.

    • Saba February 16, 2013

      The “beautiful” village as you claimed where he is from is Barda/Hamasien. Sebhat is a relative of mine! He is a short and alcoholic bastard, and barda only became the past 10years somewhat attractive because of some KEDAAT eritrean businessmen investing in that hole acting as “good man”. Sebhat has no moral, he is even a powerless General. He

      • Abdallah Abdu February 16, 2013

        Saba,

        Kalighe is insulting you and your relative. What do you have to say against his personal attacks?

  • ዘይዘምት ከይዝመት February 15, 2013

    ኣዳለውቲ ኣሰና ከም ምስ ወዲ ዓሊ ምውዓልኩም ገረ ኪሪኦን ደሃን ፈኸም ዱጉል ሓዊን: ንዝስቆሮ’ውን ኣዕጻው ኪጎንኽን ከሳወርን ምትንባህኩም ሰማዒ ይሃብኩም ቢለ’ለኹ! ሃየ በል ህዝበይ ”እትሰምዕ እዝኒ ዘላቶ ይስማዕ” ከም ተባህለ ጸላኢኻ ኣለሊኻ ዋልታኻ ኣኾርንዕ:: ጅግና ጊዱኡ ገሩ’ዩ: ጊደ ሓፋሽ’ዩ ተሪፉ::

    • Abdallah Abdu February 16, 2013

      If you master Tigrigna to that extent why don’t you write a book ?

      • ዘይዘምት ከይዝመት February 18, 2013

        ንናእዳኻ ክብረት ይሃበለይ ዓብዱላህ: ምልከት ቋንቋ ጻሓፊ ኣየብቅዓንን:: ጉድጓድ’ዶ ብዘይ ማይ ሓጽቢ ወይስ ዲጋ ይስመ:: ዕምቆተይ’ውን ፈውሲ ደርቂ ወይ መፍረዪ ጣንጡ ንዝኣክል እንተበቕዔ’የ::

Post a Reply to Tekle Cancel Reply